Urartu yazıtlarında Halpa olarak adı geçen Halfeti, Şanlıurfa’nın en eski ilçelerindendir. Birçok uygarlığa sahne olan Halfeti, siyah gülü ile tanınıyor ve bölgenin yeşili bol olan tek yeri diyebiliriz. Gap projesi kapsamında Birecik Barajı Halfeti’yi de sular altında bırakmış, şimdi Halfeti’nin ne yazıkki büyük bir kısmı yok, yani ilçenin ortasında kurulu olan iki mahellenin 150 evi sular altında kalmış, evleri, dükkanları su altında kalan Halfeti halkı bölgenin 8 km kuzeyine Yeni Halfeti adıyla yeni bir yerleşim yeri kurularak yerleşmişler.

Halfeti M.Ö. 855 yılında Asur Kralı III.Salmanasar tarafından ele geçirilmiş. Şitamrat olarak adlandırılan bu şehir, sonra Yunanlılara geçmiş, Araplar istila ettiği için Kal’atül Rum adını almış. Ancak daha sonra 9.yüzyılda, Bizanslılar ele geçirmişler uzun yıllar hıristiyanlar için önemli bir yerleşim yeri olan Halfeti, Memlüklerin şehri alması ile beraber İslam kültürünü almış ve Yavuz Sultan Selim sayesinde Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarına katılarak Urumgala adını almış